Ölçütler


  • Tablo 1: Ortalama Örneği

    Sınıf Değer
    1. sınıf 1
    2. sınıf 2
    3. sınıf 3
    4. sınıf 4
    5. sınıf 5
    ORTALAMA 3
  • Aritmetik ortalama nedir?
    • En az iki nicelik toplamının, bu niceliklerin sayısına bölünmesinden çıkan değer.
    • Sayısal değerler için kullanılır.
    • Simetrik ve tek tepe değeri (mod) olan verilerde kullanılır.
    • Uç değerlerden etkilenir.
    •    
    • Örnek: "Tablo 1...  (1 + 2 + 3 + 4 + 5) / 5 = 3"
  •   
  •   
  • Geometrik ortalama nedir?
    • Dizideki değerlerinin çarpımının değer sayısı kadar kuvvetten köküne eşittir.
    • Logaritmik dağılım gösteren veriler için kullanılır.
    • Aşırı değerlerin olduğu sayısal verilerin merkezi eğişlim ölçütü olarak da kullanılır.
    •    
    • Örnek: "1.sınıf ve 4.sınıf değerlerinin geometrik ortalaması =  1 x 4 = 2"
  •   
  •   
  • Medyan (ortanca) nedir?
    • Sıralanan dizinin tam ortasındaki değerdir.
    • Uç değerlerden etkilenmez.
    • Örnek: " 1 , 2 , 2 , 3 , 3 , 4 6 , 6 , 7 , 8 , 9 , 9 " serisinin Medyan'ı = 5'tir.
  •   
  •   
  • Mod (tepe noktası) nedir?
    • Sıralanan dizideki en sık tekrarlanan değerdir.
    • Örnek: " 1 , 2 10 , 3 , 4 10 6 , 9 , 7 , 8 , 9 , 10 , 5 " serisinin Mod'u = 10'dur.
  •  
  •    
  • Standart Sapma (Standard Deviation - SD) nedir?
    • Gözlemlerin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını gösterir, dağılımın simetrik ve tek tepe değeri olduğu durumlarda kullanılır.
    • Herhangi bir dağılımda gözlenen değerlerin %75'i daima ORTALAMA ± 2 SD arasında yer alır.
    •     
    • Değerler arası farklar arttıkça SD büyür.
  •     
  •   
  • Standart Hata (Standard Error - SE) nedir?
    • Seçilecek örneklerde ortalamalar arasındaki yaygınlığı gösterir.
    • Aynı evrenden seçilecek ya da seçilmesi mümkün olan aynı büyüklükteki örneklemlerin ortalamalarının yayılmasına "ortalamanın örneklem dağılımı" denir.
    • Ortalamanın örneklem dağılımının yaygınlığını "ortalamanın standart hatası" gösterir.
    •     
    • SD arttıkça SE artar.
    • Örneklem sayısı arttıkça SE azalır.
  •    
  •   
  • Varyans nedir?
    • Varyans, verilerin aritmetik ortalamadan sapmalarının karelerinin toplamıdır.
    • Standart sapmanın karesidir.
  •     
  •     
  • Kovaryans nedir?
    • İki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin değişkenliğini ölçen bir kavramdır.
    • İki serinin dağılımın benzerliğini ölçer.
  •     
  •     
  • Çeyreklik (Quartile) - Yüzdelik (Percentile) nedir?
    • Dağılımdaki diğer noktalara göre herhangi bir noktayı gösterir.
    •     
    • 25. Yüzdelik (1. Çeyrek) = Gözlemlerin %25'i bu noktanın altında, %75'i bu noktanın üzerindedir.
    • 50. Yüzdelik (Ortanca) = Gözlemlerin %50'i bu noktanın altında, %50'i bu noktanın üzerindedir.
    • 75. Yüzdelik (3. Çeyrek) = Gözlemlerin %75'i bu noktanın altında, %25'i bu noktanın üzerindedir.
×